Skip to main content

Kosovska Mitrovica

Go Search
Home
Terenski rezultati
  

Portal Prognozno-izveštajne službe zaštite bilja > Kosovska Mitrovica
Pepelnica jabuke (Podosphaera leucotricha)

Prouzrokovač pepelnice (Podosphaera leucotricha) je veoma značajan patogen u proizvodnji jabuka na našem području. 

Simptomi oboljenja su vidljivi na izdancima, listovima, cvetovima u vidu bele, a vremenom sive brašnaste navlake. Iz zaraženih pupoljaka razvijaju se kratki deformisani izdanci. Zaraženi cvetovi su sitniji, deformisani, vremenom izumiru i opadaju. Na plodovima se simptomi ispoljavaju u vidu mrežavosti. Kod kasnijih zaraza simptomi ostaju lokalizovani u okviru pega.  Jako zaražena stabla su zakržljala, imaju kratke izndanke, sitne listove i plodove.

Parazit se razvija na površini biljnih organa, prezimljava u vidu micelije u zaraženim pupoljcima. Iz njih se razvijaju zaraženi izndaci na kojima se stvaraju micelija i konidije patogena koje prouzrokuju sekundarne infekcije. Sa stanovišta uslova spoljne sredine, pepelnica “nije zahtevna”. Micelija se razvija već na 5°C, konidije mogu da izvrše infekcije na temperaturama između 10-32°C (optimum 22-24°C), za šta je potrebna minimalna vlažnost vazduha od 40%. Brzo širenje patogena se dešava u uslovima toplog i sparnog vremena.

Agrotehničke i nepesticidne mere su osnova uspešne zaštite protiv pepelnice. Naročito je značajno odstranjivanje zaraženih mladara. Registrovane aktivne materije za suzbijanje prouzrokovača  pepelnice su: heksakonazol, boksalid+piraklostrobin, pirimetanil+flukvinkonazol, sumpor, kresoksimmetil, fluatrifol, difenokonazol i drugi.

Zdravstveno stanje ozime pšenice i ječma

Na području delovanja RC Kosovska Mitrovica usevi ozime pšenice i ječma se u zavisnosti od vremena setve,  nalaze se u različitim fazama bokorenja, od faze dva stabla vidljivo do faze pet stabla vidljivo (BBCH 22-25).

Vizuelnim pregledom useva ozime pšenice i ječma nije registrovano prisustvo simptoma bolesti kao ni prisustvo štetočina. Takođe, vizuelnim pregledom nije registrovano ni prisustvo aktivnih rupa od glodara.

RC Kosovska Mitrovica nastavlja sa praćenjem zdravstvenog stanja useva ozime pšenice i  ječma.

Zdravstveno stanje ozime pšenice i ječma

Na području rada RC Kosovska Mitrovica usevi ozime pšenice i ječma se, u zavisnosti od rokova setve i lokaliteta nalaze u različitim fazama razvoja, od faze 5 i više listova razvijeno (BBCH 15) do faze vidljiva tri sekundarna stabla (BBCH 23).

Vizuelnim pregledima useva ozime pšenice i ječma nije uočeno prisustvo bolesti i štetočina. Za sada nije uočeno ni prisustvo aktivnih rupa od glodara (poljskog miša – Apodemus sylvaticus i poljske voluharice - Microtus arvalis).

Vizuelnim pregledom useva ozime pšenice i ječma, na više lokaliteta, registrovana su oštećenja lisne mase kao posledica niskih temperatura u prethodnom periodu.

RC Kosovska Mitrovica nastavlja sa praćenjem zdravstvenog stanja ozime pšenice i ječma.

Zdravstveno stanje ozime pšenice i ječma

Na području delovanja RC Kosovska Mitrovica usevi ozimih strnih žita se u zavisnosti od vremena setve i lokaliteta nalaze u različitim fazama razvoja. Vizuelnim pregledom na lokalitetima Grabovac i Ibarsko Postenje je utvrđeno da se usevi ozime pšenice nalaze u fazi dva do četiri lista razvijeno (BBCH 12-14), dok se usevi ozimog ječma nalaze u fazi tri do pet lista razvijeno (BBCH 13-15).

 

Vizuelnim pregledima ozime pšenice i ječma na pomenutim lokalitetima nije utvrđeno prisustvo simptoma biljnih bolesti, kao ni prisustvo štetnih insekata. Takođe, vizuelnim pregledom nije registrovano ni prisustvo aktivnih rupa od glodara - poljskog miša (Apodemus sylvaticus) i poljske voluharice (Microtus arvalis).

RC Kosovska Mitrovica nastavlja sa praćenjem zdravstvenog stanja ozimih strnih žita.

Zdravstveno stanje ozime pšenice i ječma

Na teritoriji delovanja RC Kosovska Mitrovica setva ozime pšenice i ječma je još uvek u toku, dok se usevi koji su posejani u optimalnom roku, u zavisnosti od lokaliteta nalaze u fazi od nicanja do razvijena 4 lista (BBCH 09-14).

 

Na lokalitetima Grabovac, Dobrava i Jarinje su izvršeni vizuelni pregledi ozime pšenice i ječma, i pregledom je utvrđeno prisustvo cikada (Cicadelidae) na 3% biljaka.

Cikade prouzrokuju direktnu štetu svojom ishranom sisajući sokove biljaka, ali pričinjavaju i indirektne štete kao prenosioci različitih fitopatogenih virusa. Prag štetnosti u početnim fazama razvoja pšenice i ječma iznosi 10% napadnutih biljaka, pa se hemijske mere zaštite ne preporučuju.

Vizuelnim pregledom pšenice i ječma nije registrovano prisustvo lisnih vaši (Aphididae), kao ni prisustvo simptoma bolesti. Na navedenim lokalitetima je izvršen i pregled na prisustvo aktivnih rupa od glodara, i za sada nije registrovano njihovo prisutvo.

RC Kosovska Mitrovica će nastaviti sa praćenjem zdravstvenog stanja ozime pšenice i ječma.

Agrotehničke mere u zasadima jabuka

Na području delovanja RC Kosovska Mitrovica zasadi jabuka se, u zavisnosti od sortimenta i lokaliteta, nalaze u fazi od obezbojavanja i početka opadanja lišća do faze 50% lišća opalo (BBCH 92-95).

Nakon branja plodova u zasadima jabuka od izuzetne je važnosti da se pored jesenjeg hemijskog tretmana zaštite jabuke sprovedu i određene agrotehničke mere u voćnjaku. Agrotehničke mere utiču na smanjivanje infektivnog potencijala različitih gljivičnih i bakterioznih patogena koji prezimljavaju u voćnjaku. Nakon opadanja lišća sa stabla treba sakupiti i ukloniti opalo lišće iz voćnjaka tamo gde je to moguće. Nakon sakupljanja opalog lišća treba ukloniti i sve mumificirane plodove sa grana stabala kao i one sa površine zemlje.

Posle sakupljanja plodova proizvođači mogu početi sa orezivanjem i uklanjanjem suvih, polomljenih kao i obolelih grana. Ukoliko se vizulenim pregledom voćnjaka primete simptomi bakteriozne plamenjače jabučastog voća (Erwinia amylovora), obolele orezane grane ne treba spuštati na zemlju, već ih odmah iznositi iz voćnjaka i uništiti ili spaliti. Prilikom orezivanja delova grana sa simptomima bakteriozne plamenjače jabučastog voća,  rez treba da je barem 30 cm unutar zdravog tkiva, a prilikom svakog novog reza treba dezinfikovati alat. Nastale rane je potrebno dezinfikovati, a u slučaju većih rezova, treba ih premazati kalem-voskom.

Nakon orezivanja suvih, polomljenih i obolelih grana preporučuje se  sprovođenje hemijskih mera zaštite primenom nekog od registrovanih preparat na bazi bakra (vidi preporuku).

Nakon sprovođenja hemijskog tretmana, može se sprovesti i krečenje voćaka, naročito na manjim površinama. Ova mera ublažava uticaj temperaturnih kolebanja u toku kasne jeseni i zime koje mogu dovesti do pucanja kore, a takođe se uništavaju lišajevi i mahovina koji su dobra podloga za prezimljavanje štetnih organizama.

Prisustvo larvi i imaga zelene povrtne stenice (Nezara viridula) u zasadu malina

Na području delovanja RC Kosovska Mitrovica vizuelnim pregledom zasada maline sorte Polka, čija je berba i dalje u toku, registrovano je prisustvo larvi i imaga zelene (povrtne) stenice (Nezara viridula) u niskom intezitetu napada.

Zelena stenica je invazivna štetočina i hrani se velikim brojem biljnih vrsta. U našoj zemlji u proteklih nekoliko godina je primetna njena progresija, a registrovana je u usevima paprike, paradajza, boranije, soje, kukuruza i u zasadima voća i vinove loze. Za sada se njeno prisustvo uglavnom vezuje za bašte i okućnice i za useve i zasade koji nisu u intenzivnoj proizvodnji, međutim, ova vrsta ima veliki potencijal da postane ekonomski značajna štetočina velikog broja gajenih biljaka kod nas. Najintezivnije štete nastaju u fazama sazrevanja plodova. Prilikom ishrane zelena stenica ubacuje u biljku dve vrste digestivnih enzima, čime razlaže biljno tkivo. Sorte maline čija se berba produžava do prvih mrazeva su najugroženije sorte podložne napadu zelene stenice.

Odrasle jedinke prezimljavaju u opalom lišću i drugim skrovitim mestima, a često i u naseljima, kućama i terasama. Na proleće, posle napuštanja staništa, imaga počinju ishranu i polaganje jajnih legala. Ženke polažu buretasta jaja na naličju vršnih listova biljke domaćina. Jaja shodno fazi razvoja menjaju boju, pa su na početku polaganja bele boje, a kasnije pred piljenje postaju narandžasta. Larve u svom razvoju prolaze kroz pet razvojnih stupnjeva. Prvi stupanj larve se ne hrani biljni tkivom i te larve ostaju u grupi  na mestu gde su se ispilele. Drugi stupanj larve počinje da se hrani biljnim tkivom ali takođe ostaju grupisani. Treći, četvrti i peti stupnjevi larvi se pokreću dalje od mesta piljenja i tako se napad širi. Imaga i nimfe ove stenice pri uznemiravanju padaju na zemlju i simuliraju smrt. Kasnije se vrate na biljku hraniteljku i nastavljaju sa razvojem. Plodovi koji bivaju napadnuti od strane zelene stenice dobijaju gorak ukus, dolazi do diskoloracije pokožice i podložni su napadu drugih štetnih organizama.

Hemijske mere borbe protiv ove štetočine su otežane jer se ova stenica najintenzivnije javlja u vreme sazrevanja plodova kao i u toku berbe kada je primena insekticida ograničena zbog nemogućnosti poštovanja karence. Na manjim proizvodnim površinama moguće je ručno sakupljanje i uklanjanje odraslih jedinki čime se mogu umanjiti štete.

Antraknoza plodova paprike

Na području rada RC Kosovska Mitrovica vizuelnim pregledom useva paprike na lokaciji Velji Breg, primećeni su simptomi antraknoze plodova paprike.

Antraknoza plodova paprike je bolest koju prouzrokuje nekoliko gljiva iz roda Colletotrichum. Ovo oboljenje se prenosi zaraženim semenom i ostacima zaraženih biljaka.

Na plodovima se prvo pojavljuju mala vodenasta ulegnuća koja se šire i postepeno prelaze u lezije prečnika i do 4 cm. Kako lezija raste formiraju se koncentrični krugovi crne boje, koji predstavljaju mikrosklerocije gljive. Na stablu i listovima simptomi su prisutni u vidu braonkasto-sivkastih pega nepravilnog oblika,  oivičenih tamno braon bojom. Sazrevanjem, plodovi postaju osetljiviji na infekciju ovim patogenom.

U borbi protiv ovog patogena ključne su preventivne mere zaštite koje podrazumevaju korišćenje zdravstveno ispravnog semena. Ako se koristi sopstveno seme ono mora biti poreklom iz potpuno zdravih biljaka i bez ikakvih simptoma bolesti, a preporučuje se i potapanje ovakvog semena u vodu temperature 52°C kako bi se uništile spore na površini semena. U proizvodnji iz rasada treba koristiti samo potpuno zdrave biljke i poštovati plodored, pa nikako ne saditi papriku na istoj parceli bar tri godine a ni na površini posle paradajza ili patlidžana. Kod navodnjavanja koristiti sisteme kojima se ne vlaže nadzemni delovi biljke (sistem "kap po kap").

Mehurasta gar kukuruza (Ustilago maydis)

Na području delovanja RC Kosovska Mitrovica usevi kukuruza se nalaze u fazi početak razvoja semena do faze rana mlečna zrelost (BBCH 71-73).

Vizuelnim pregledima useva kukuruza na više lokacija uočeno je prisustvo mehuraste gari na klipovima kukuruza (Ustilago maydis).

Ovo oboljenje je rasprostranjeno u svim regijama gajenja kukuruza u našoj zemlji, i javlja se svake godine, u manjem ili većem intenzitetu. Simptomi se javljaju u vidu mehurastih izraslina, guka ili tumora na svim nadzemnim delovima biljaka. U mehurastim izraslinama formira se veliki broj teleutospora koje služe za održavanje gljive. Optimalna temperatura za klijanje spora je između 25-30°C. Uslovi neravnomernog snabdevanja useva kukuruza vlagom, kada se periodi sa obilnim kišama smenjuju sa jakim sušama, izuzetno pogoduju razvoju ovog oboljenja. Upravo ovakvi uslovi su vladali u proizvodnji kukuruza u ovoj proizvodnoj godini, u vreme kada je usev bio u osetljivim fazama razvoja.

Mere kontrole ove bolesti su:

        gajenje hibrida tolerantnih na stresne uslove

       dobro izbalansirano đubrenje, optimalna gustina useva, dobra obrada zemljišta -  a sve sa ciljem stvaranja bolje kondicije biljaka i prevazilaženja stresnih uslova.

Trulež plodova jabuke

Na području delovanja RC Kosovska Mitrovica zasadi jabuka se u zavisnosti od sortimenta i lokaliteta nalaze u fazi od početak zrenja (pojavljuje se specifična boja za kultivar) do faze napredovanje zrenja (povećanje inteziteta boje karakteristične za kultivar), BBCH 81-85.

Vizuelnim pregledom zasada jabuka uočeni su simptomi truleži plodova jabuke (Monilinia fructigena).

 

U vreme kada plodovi dospevaju u poslednju fazu rasta može doći do pojave truleži na plodovima. Gljiva koja prouzrokuje ovo oboljenje prezimljava u zaraženim trulim plodovima koji se smežuraju i vise u kruni voćaka (tzv. mumije) ili otpadnu na zemlju. Kasnije tokom proleća na njima se formiraju jastučići sa sporama. Spore nošene vetrom i kišom dospevaju na plod, proklijaju u miceliju koja prodire u plod preko rana ili oštećenja. Rane nastaju na mestima infekcije drugih patogena (najčešće prouzrokovača čađave pegavosti lišća i krastavosti plodova jabuke (Venturia inaequlis)) ili na mestima ishrane larvi jabukinog smotavca, na mestima udara grada itd. Bolest prelazi sa zaraženog na zdrav plod na mestu njihovog dodirivanja. Gljiva se razvija u plodu, meso ploda postaje smeđe, trune i na površini ploda se formiraju spore koje dalje šire zarazu. Što su plodovi zreliji to su podložniji napadu ove gljive.

Mere suzbijanja podrazumevaju suzbijanje prouzrokovača čađave pegavosti lišća i krastavosti plodova jabuke, jabukinog smotavca, jabukine ose i drugih štetočina koje napadaju plodove. Značajna mera je i uklanjanje zaraženih plodova. Skladišta u kojima će se čuvati jabuke treba da imaju regulaciju temperature (2 do 3°C), a preporuka je i češći pregledi na prisustvo simptoma truleži i njihovo uklanjanje. U fazama sazrevanja plodova preporuka je i primena hemijskih mera zaštite što se može pogledati na linku.

1 - 10 Next

 ‭(Hidden)‬ Upravljanje prilozima